कक्षा IX इरावती पाठः 5 पञ्चमः दानवीर: कर्णः प्रश्नोत्तराणि

इरावती पञ्चमः पाठः दानवीर: कर्णः प्रश्नोत्तराणि

प्रस्तुत पाठ महाकवि भास द्वारा रचित कर्णभारम् नामक एकांकी नाटक से लिया गया है। दानवीर कर्ण के दानशीलता, त्याग, उदारता, वीरता तथा वचनपालन के गुणों से विद्यार्थियों को परिचित कराना और उन्हें परोपकार एवं उदारता की भावना अपनाने के लिए प्रेरित करना है। व्याकरण की दृष्टि से लट्लकार  उत्तमपुरुष का ज्ञान कराना है जिससे उत्तम पुरुष की क्रिया का प्रयोग करने में सक्षम हों I                                   

पाठः 5(पञ्चम:)                                                                                दानवीर: कर्णः                                                     अभ्यासः 

प्रश्नः1. एकपदेन उत्तरत —

यथा — प्रश्नः: के निपतन्ति?
उत्तरम् : पादपाः।
क. ब्राह्मणवेषधारी कः प्रविशति?

उत्तरम् : शक्रः 
ख. शक्रः किं भिक्षां याचते?

उत्तरम् :महत्तराम 
ग. कर्णः प्रथमं किं दातुम् इच्छति?

उत्तरम् : गोसहस्रम 
घ. कालपर्ययात् का क्षयं गच्छति?

उत्तरम् : शिक्षा 
ङ. कः कर्णं वारयति?

उत्तरम् : शल्यराज 

2. उचितं पर्यायं मेलयत् —
यथा — वृन्दम् — समूहः
उत्तरम् :

                    क                                              ख

          1.       वृक्षा:                                           पादपा:

          2.       शक्रः                                          इन्द्रः

          3.     स्वर्णम्                                           कनकम्

          4.     वाजिनः                                         अश्वा:

          5.     अङ्गराजः                                       कर्णः

3. प्रथमपुरुषस्य क्रियापदानि उत्तमपुरुषे परिवर्तयत् —

यथा — पिबति → पिबामि

क. करोति     –         करोमि
ख. ददाति      –         ददामि
ग. इच्छति      –         इच्छामि
घ. गच्छति      –         गच्छामि   

ङ. हसति      –         हसामि

दानवीर: कर्णः

कक्षा 9 इरावती

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *